Werk voor de grote baas: de cultuur veranderen

Met organisatieculturen is het net als met merken. Dat is me de laatste tijd al vaak opgevallen. De leiders van organisaties kunnen het bouwen ervan in essentie niet delegeren. Let op: in essentie. Ze zullen de cultuur zelf moeten zíjn. Ga d’r anders maar aan staan. Tegen een cultuur-is-een-dingetje-voor-communicatie-baas is geen plan opgewassen.

Een leider met moed durft het aan om zijn eigen invloed op de cultuur onder ogen te zien. Want één ding is zeker. Hoe de leider zich in essentie verhoudt tot zichzelf en tot anderen, zal de gehele organisatie stempelen. Moet de langs veilige paden omhoog geklommen angsthaas zelfsturing in de organisatie bevorderen? Aai. Is het de licht narcistische ondernemer die oprechte relaties met de klant wil aanmoedigen? Tja. Is het de leider met uitgesproken oordelen over mensen die diversiteit gaat promoten? Au. Is het de faalgevoelige perfectionist die zijn teams creatief wil laten experimenteren? Pfoeh.

Moet de langs veilige paden omhoog geklommen angsthaas zelfsturing in de organisatie bevorderen? Aai.

Het ligt niet aan u

Zo vanzelfsprekend als in sommige organisaties de positieve kanten van de leider zich cultureel manifesteren, zo hopeloos moeilijk is het in vele andere gevallen. U bent het daar wel mee eens. Maar zeker als leider verwacht u niet in het rijtje bovengenoemde voorbeelden te passen. U denkt dat u er zonder dit soort diagnoses geen potje van maakt. Het ligt niet aan u, maar aan de organisatie. (Mogelijk verraadt dit een zij-wij-denken dat u er op de werkvloer juist uit wilde slopen.)

De baas als wapen

Hier is het tijd voor een korte pauze. Ja. Er zíjn leiders die gelijk hebben. Zij kunnen er niets aan doen. Nieuwe leiders vooral, die een oude erfenis in beheer hebben gekregen. Maar ú hoort niet bij het korps grote bazen die de cultuurverandering uitbesteden aan een stafafdeling. U vecht. Tegen de bierkaai misschien, maar u vecht. En de stafmensen die u ondersteunen, voelen uw energie.  Uw volhardendheid. Uw steun. En hun grootste wapen? Dat bent ú. Uw en hun succes gaat komen, leider, al kan het even duren. Want tegen een dit-is-een-hier-sta-ik-voor-baas zal zelfs een taaie cultuur het uiteindelijk afleggen.

Tegen een dit-is-een-hier-sta-ik-voor-baas zal zelfs een taaie cultuur het uiteindelijk afleggen.

U bént de sleutel

Maar nu terug naar u, de nobele, hard werkende leider, die al langer leiding geeft aan de organisatie die u nu wilt veranderen. Diepgaand inzicht in uw eigen persoonlijkheid gaat u helpen. Helpen om begrip te krijgen voor de status quo. Helpen om als eerste de verandering te doormaken die u anderen wilt voorschrijven. Als we hier op gevoelig terrein komen, zit u goed. Misschien voelt u iets wat op ergernis lijkt – want wie verdraaid zou u vragen om te veranderen? (Lijkt dat niet ‘n beetje op de eigenwijsheid waardoor eerdere cultuurveranderingen lager in uw organisatie strandden?) Maar echt: begin bij uzelf en ontdek dat u geen sleutel tot succes meer nodig hebt. U bent het zelf.